Beta version 1.0
सीटी (कॉम्प्युटेड टोमोग्राफी) स्कॅन ही एक प्रकारची इमेजिंग चाचणी आहे. एक्स-रे प्रमाणे, ते तुमच्या शरीरातील रचना दर्शवते. परंतु एक सपाट, 2D प्रतिमा तयार करण्याऐवजी, सीटी स्कॅन तुमच्या शरीराच्या डझनभर ते शेकडो प्रतिमा घेते. या प्रतिमा मिळविण्यासाठी, सीटी मशीन तुमच्याभोवती फिरताना एक्स-रे प्रतिमा घेते.
साधा एक्स-रे दाखवू शकत नाहीत असे अवयव/भाग पाहण्यासाठी डॉक्टर सीटी स्कॅन वापरतात. उदाहरणार्थ, साध्या एक्स-रेवर शरीराच्या रचना ओव्हरलॅप म्हणजे एकत्र होतात आणि अनेक गोष्टी दिसत नाहीत. सीटी तुमच्या प्रत्येक अवयवाचे तपशील स्पष्ट आणि अधिक अचूक दृश्यासाठी दर्शवते.
सीटी स्कॅनसाठी आणखी एक संज्ञा म्हणजे कॅट स्कॅन. सीटी म्हणजे “संगणित टोमोग्राफी”, तर कॅट म्हणजे “संगणित अक्षीय टोमोग्राफी”. परंतु हे दोन्ही शब्द एकाच इमेजिंग चाचणीचे वर्णन करतात.
सीटी स्कॅन तुमचे खालील फोटो घेते
सीटी स्कॅन डॉक्टरना पुढील प्रमाणे विविध जखमा आणि रोग शोधण्यास मदत करतात
सीटी स्कॅन दरम्यान, रुग्णालय टेबलवर झोपवतात आणि ते स्कॅनरमध्ये सरकते.
तुमचे डॉक्टर तुम्हाला सीटी स्कॅन तयारीबद्दल आवश्यक असलेली प्रत्येक गोष्ट सांगेल. येथे काही सामान्य सूचना आहेत:
चाचणी दरम्यान, तुम्ही सहसा टेबलावर (बेड सारखे) तुमच्या पाठीवर झोपाल. जर तुमच्या चाचणीसाठी त्याची आवश्यकता असेल, तर तुमच्या शिरेत (शिरेत) कॉन्ट्रास्ट डाई इंजेक्ट करतात. या रंगीत द्रवणामुळे तुम्हाला लाली येऊ शकते किंवा तुमच्या तोंडात धातूची विचित्र चव येऊ शकते.
सीटी स्कॅनला साधारणतः एक तास लागतो. त्यातील बहुतेक वेळ तयारीसाठी असतो. स्कॅनला १० किंवा १५ मिनिटांपेक्षा कमी वेळ लागतो. तुम्हाला ओके दिल्यानंतर तुम्ही सामान्य क्रियाकलाप पुन्हा सुरू करू शकता – सहसा ते स्कॅन पूर्ण केल्यानंतर आणि प्रतिमा चांगल्या दर्जाच्या असल्याची खात्री केल्यानंतर.
सीटी स्कॅनमुळे सहसा दुष्परिणाम होत नाहीत. परंतु काही लोकांना कॉन्ट्रास्ट मटेरियलमुळे किरकोळ दुष्परिणाम होतात. या दुष्परिणामांमध्ये हे समाविष्ट असू शकते:
माझे सीटी स्कॅन निकाल मला कधी कळतील?
तुमच्या सीटी स्कॅनचे निकाल मिळण्यासाठी साधारणपणे २४ ते ४८ तास लागतात. एक रेडिओलॉजिस्ट (सीटी स्कॅन आणि इतर रेडिओलॉजिकल चाचण्या वाचण्यात आणि त्यांचा अर्थ लावण्यात विशेषज्ञ असलेला डॉक्टर) तुमच्या स्कॅनचे पुनरावलोकन करेल आणि निष्कर्ष स्पष्ट करणारा अहवाल तयार करेल. आपत्कालीन परिस्थितीत, जसे की रुग्णालय किंवा आपत्कालीन कक्षात, बहुधा एका तासाच्या आत निकाल मिळतात.
एकदा रेडिओलॉजिस्ट आणि तुमच्या डॉक्टरने निकालांचे पुनरावलोकन केले की, तुमची दुसरी अपॉइंटमेंट असेल किंवा तुम्हाला कॉल येईल. तुमचे डॉक्टर तुमच्याशी निकालांवर चर्चा करतील.
आरोग्यसेवा पुरवठादार सामान्यतः सीटी स्कॅन सुरक्षित मानतात. मुलांसाठी सीटी स्कॅन देखील सुरक्षित असतात. मुलांसाठी, तुमचा प्रदाता त्यांच्या रेडिएशनच्या संपर्कात येण्याची शक्यता कमी करण्यासाठी कमी डोसमध्ये समायोजित करतो.
एक्स-रे प्रमाणे, सीटी स्कॅनमध्ये प्रतिमा कॅप्चर करण्यासाठी थोड्या प्रमाणात आयनीकरण रेडिएशन वापरले जाते. रेडिएशनच्या संभाव्य धोक्यांमध्ये हे समाविष्ट आहे:
कर्करोगाचा धोका: सिद्धांततः, एक्स-रे आणि सीटी स्कॅन सारख्या रेडिएशन वापरून इमेजिंग केल्याने कर्करोग होण्याचा धोका थोडा वाढू शकतो. प्रभावीपणे मोजण्यासाठी हा फरक खूपच कमी आहे.
अॅलर्जीक प्रतिक्रिया: कधीकधी, लोकांना कॉन्ट्रास्ट एजंटची अॅलर्जीक प्रतिक्रिया होते. ही एक किरकोळ किंवा गंभीर प्रतिक्रिया असू शकते.
जर तुम्हाला सीटी स्कॅनच्या आरोग्य धोक्यांबद्दल चिंता असेल, तर तुमच्या डॉक्टरशी बोला. ते तुम्हाला स्कॅनबद्दल माहितीपूर्ण निर्णय घेण्यास मदत करतील.
मी गर्भवती असल्यास सीटी स्कॅन करू शकतो का?
गर्भवती असल्यास तर त्याबद्दल डॉक्टरला सांगावे. तुमच्या कटी भागाचे आणि पोटाचे सीटी स्कॅन करताना गर्भाला उत्सर्जन म्हणजे रेडिएशन मिळते, परंतु ते नुकसान पोहोचवण्याइतके जास्त नसते. तुमच्या शरीराच्या इतर भागांमध्ये सीटी स्कॅन करताना गर्भाला हानीकारक नसतो.
जर डॉक्टर सीटी (कॉम्प्युटेड टोमोग्राफी) स्कॅनची शिफारस करत असेल तर प्रश्न पडणे किंवा थोडी काळजी वाटणे सामान्य आहे. परंतु सीटी स्कॅन स्वतःच वेदनारहित असतात, खूप कमी धोका असतो आणि अचूक निदान करायला आणि उपचाराला मदत होते. चाचणीसाठी इतर पर्यायांसह तुमच्या कोणत्याही चिंतांबद्दल त्यांच्याशी बोला.