{"id":3206,"date":"2026-03-30T10:20:50","date_gmt":"2026-03-30T10:20:50","guid":{"rendered":"https:\/\/arogyavidya.net\/arogyavidya\/?page_id=3206"},"modified":"2026-04-08T07:01:49","modified_gmt":"2026-04-08T07:01:49","slug":"specialized-tests-heart-diseases","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/arogyavidya.net\/arogyavidya\/specialized-tests-heart-diseases\/","title":{"rendered":"\u0939\u0943\u0926\u092f-\u0906\u091c\u093e\u0930\u093e\u0902\u0938\u093e\u0920\u0940 \u0935\u093f\u0936\u0947\u0937 \u0924\u092a\u093e\u0938\u0923\u094d\u092f\u093e"},"content":{"rendered":"<h1 class=\"text-center\">\u0939\u0943\u0926\u092f \u0935 \u0930\u0915\u094d\u0924\u093e\u092d\u093f\u0938\u0930\u0923 \u0938\u0902\u0938\u094d\u0925\u093e<\/h1>\r\n<div class=\"row\">\r\n<div class=\"col-lg-4 col-md-4 col-sm-6 diseases-link\">\r\n<ul> \t\r\n\t<li><a href=\"circulatory-institute-diseases\">\u092a\u094d\u0930\u093e\u0938\u094d\u0924\u093e\u0935\u093f\u0915 <\/a><\/li>\r\n\t<li><a href=\"circulatory-institute-diseases\">\u0939\u0943\u0926\u092f \u0935 \u0930\u0915\u094d\u0924\u093e\u092d\u093f\u0938\u0930\u0923 \u0938\u0902\u0938\u094d\u0925\u093e: \u0915\u093e\u0930\u094d\u092f <\/a><\/li>\r\n\t<li><a href=\"circulatory-institute-diseases#arteriosclerosis\">\u0927\u092e\u0928\u0940 \u0915\u093e\u0920\u093f\u0928\u094d\u092f <\/a><\/li>\r\n\t<li><a href=\"hypertension\">\u0905\u0924\u093f\u0930\u0915\u094d\u0924\u0926\u093e\u092c <\/a><\/li>\r\n\t<li><a href=\"cardiac-weakness\">\u0939\u0943\u0926\u092f-\u0926\u0941\u0930\u094d\u092c\u0932\u0924\u093e, \u0939\u0943\u0926\u092f\u0935\u093f\u0915\u093e\u0930 <\/a><\/li>\t\r\n<\/ul>\r\n<\/div>\r\n\r\n<div class=\"col-lg-4 col-md-4 col-sm-6 diseases-link\">\r\n<ul>\r\n\t<li><a href=\"cardiac-weakness#acute-coronary-syndrome\">\u0915\u094d\u0930\u0949\u0928\u093f\u0915 \u0915\u094b\u0930\u094b\u0928\u0930\u0940 \u0938\u093f\u0902\u0921\u094d\u0930\u094b\u092e \u0935 \u0905\u200d\u0945\u0915\u094d\u092f\u0941\u091f \u0915\u094b\u0930\u094b\u0928\u0930\u0940 \u0938\u093f\u0902\u0921\u094d\u0930\u094b\u092e \u092f\u093e\u0902\u0924\u0940\u0932 \u092b\u0930\u0915 <\/a><\/li>\r\n\t<li><a href=\"cardiac-weakness#heart-pain\">\u0939\u0943\u0926\u092f \u0935\u0947\u0926\u0928\u093e (\u0905\u0902\u091c\u093e\u092f\u0928\u093e): \u0926\u094b\u0928 \u092a\u094d\u0930\u0915\u093e\u0930 <\/a><\/li>\t\r\n\t<li><a href=\"heart-attack\">\u0939\u0943\u0926\u092f\u0935\u093f\u0915\u093e\u0930 \u091d\u091f\u0915\u093e (\u0939\u093e\u0930\u094d\u091f \u0905\u091f\u0945\u0915) <\/a><\/li>\r\n\t<li><a href=\"diseases-heart-valves\">\u0939\u0943\u0926\u092f\u093e\u091a\u094d\u092f\u093e \u091d\u0921\u092a\u093e\u0902\u091a\u0947 \u0906\u091c\u093e\u0930 \u0935 \u092a\u0921\u0926\u094d\u092f\u093e\u0924\u0940\u0932 \u091b\u093f\u0926\u094d\u0930 <\/a><\/li>\t\r\n<\/ul>\r\n<\/div>\r\n\r\n<div class=\"col-lg-4 col-md-4 col-sm-6 diseases-link\">\r\n<ul>\t\r\n\t<li><a href=\"diseases-heart-valves#varicose-veins\">\u0928\u0940\u0932\u093e\u0935\u0943\u0927\u094d\u0926\u0940 <\/a><\/li>\r\n\t<li><a href=\"heart-diseases-microorganisms\">\u0939\u0943\u0926\u092f\u093e\u0932\u093e \u0938\u0942\u0915\u094d\u0937\u094d\u092e \u091c\u0902\u0924\u0941\u092e\u0941\u0933\u0947 \u0939\u094b\u0923\u093e\u0930\u0947 \u0906\u091c\u093e\u0930 <\/a><\/li>\r\n\t<li><a href=\"physical-examination-circulatory\">\u0930\u0915\u094d\u0924\u093e\u092d\u093f\u0938\u0930\u0923 \u0938\u0902\u0938\u094d\u0925\u0947\u091a\u0940 \u0936\u093e\u0930\u0940\u0930\u093f\u0915 \u0924\u092a\u093e\u0938\u0923\u0940 <\/a><\/li>\r\n\t<li><a href=\"specialized-tests-heart-diseases\">\u0939\u0943\u0926\u092f-\u0906\u091c\u093e\u0930\u093e\u0902\u0938\u093e\u0920\u0940 \u0935\u093f\u0936\u0947\u0937 \u0924\u092a\u093e\u0938\u0923\u094d\u092f\u093e<\/a><\/li>\r\n<\/ul>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">\u0939\u0943\u0926\u092f-\u0906\u091c\u093e\u0930\u093e\u0902\u0938\u093e\u0920\u0940 \u0935\u093f\u0936\u0947\u0937 \u0924\u092a\u093e\u0938\u0923\u094d\u092f\u093e<\/h2>\n\n\n\n<h5 class=\"wp-block-heading\">\u0907\u0932\u0947\u0915\u094d\u091f\u094d\u0930\u094b\u0915\u093e\u0930\u094d\u0921\u093f\u0913\u0917\u094d\u0930\u093e\u092b\u0940<\/h5>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0907\u0932\u0947\u0915\u094d\u091f\u094d\u0930\u094b\u0915\u093e\u0930\u094d\u0921\u093f\u0913\u0917\u094d\u0930\u093e\u092b\u0940 (ECG) \u0939\u0940 \u0939\u0943\u0926\u092f\u093e\u091a\u094d\u092f\u093e \u0935\u093f\u0926\u094d\u092f\u0941\u0924 \u0915\u094d\u0930\u093f\u092f\u093e\u0902\u091a\u0940 \u0928\u094b\u0902\u0926 \u0915\u0930\u0923\u093e\u0930\u0940 \u0938\u094b\u092a\u0940 \u0935 \u091c\u0932\u0926 \u0924\u092a\u093e\u0938\u0923\u0940 \u0906\u0939\u0947. \u092f\u093e \u0924\u092a\u093e\u0938\u0923\u0940\u092e\u0927\u094d\u092f\u0947 \u091b\u093e\u0924\u0940, \u0939\u093e\u0924 \u0935 \u092a\u093e\u092f\u093e\u0902\u0935\u0930 \u0907\u0932\u0947\u0915\u094d\u091f\u094d\u0930\u094b\u0921 \u0932\u093e\u0935\u0942\u0928 \u0939\u0943\u0926\u092f\u093e\u091a\u094d\u092f\u093e \u0920\u094b\u0915\u094d\u092f\u093e\u0902\u091a\u093e \u0935\u0947\u0917, \u0932\u092f \u0906\u0923\u093f \u092a\u094d\u0930\u0935\u093e\u0939 \u092a\u093e\u0939\u093f\u0932\u093e \u091c\u093e\u0924\u094b. ECG \u0926\u094d\u0935\u093e\u0930\u0947 \u0939\u0943\u0926\u092f\u0935\u093f\u0915\u093e\u0930\u093e\u091a\u093e \u091d\u091f\u0915\u093e (heart attack), \u0905\u0928\u093f\u092f\u092e\u093f\u0924 \u0920\u094b\u0915\u0947 (arrhythmia), conduction defects \u0906\u0923\u093f \u0907\u0932\u0947\u0915\u094d\u091f\u094d\u0930\u094b\u0932\u093e\u0907\u091f \u0905\u0938\u0902\u0924\u0941\u0932\u0928 \u092f\u093e\u0902\u091a\u0947 \u0928\u093f\u0926\u093e\u0928 \u0915\u0930\u0924\u093e \u092f\u0947\u0924\u0947. ST-segment \u092c\u0926\u0932, T-wave \u092c\u0926\u0932 \u0906\u0923\u093f Q-wave \u092f\u093e\u092e\u0941\u0933\u0947 \u092e\u0939\u0924\u094d\u0924\u094d\u0935\u093e\u091a\u0940 \u092e\u093e\u0939\u093f\u0924\u0940 \u092e\u093f\u0933\u0924\u0947. \u0939\u0940 \u0924\u092a\u093e\u0938\u0923\u0940 \u0935\u0947\u0926\u0928\u093e\u0930\u0939\u093f\u0924, \u0938\u094d\u0935\u0938\u094d\u0924 \u0906\u0923\u093f \u0938\u0930\u094d\u0935\u0924\u094d\u0930 \u0909\u092a\u0932\u092c\u094d\u0927 \u0905\u0938\u0932\u094d\u092f\u093e\u092e\u0941\u0933\u0947 \u092a\u094d\u0930\u093e\u0925\u092e\u093f\u0915 \u0938\u094d\u0924\u0930\u093e\u0935\u0930 \u0939\u0943\u0926\u092f\u0935\u093f\u0915\u093e\u0930 \u0913\u0933\u0916\u0923\u094d\u092f\u093e\u0938\u093e\u0920\u0940 \u0905\u0924\u094d\u092f\u0902\u0924 \u0909\u092a\u092f\u0941\u0915\u094d\u0924 \u0920\u0930\u0924\u0947.<\/p>\n\n\n\n<h5 class=\"wp-block-heading\">\u0938\u094d\u091f\u094d\u0930\u0947\u0938 \u091f\u0947\u0938\u094d\u091f (Stress Test)<\/h5>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0938\u094d\u091f\u094d\u0930\u0947\u0938 \u091f\u0947\u0938\u094d\u091f (Stress Test) \u0939\u0940 \u0939\u0943\u0926\u092f\u093e\u091a\u094d\u092f\u093e \u0915\u093e\u0930\u094d\u092f\u0915\u094d\u0937\u092e\u0924\u093e \u0935 \u0930\u0915\u094d\u0924\u092a\u0941\u0930\u0935\u0920\u094d\u092f\u093e\u091a\u0947 \u092e\u0942\u0932\u094d\u092f\u093e\u0902\u0915\u0928 \u0915\u0930\u0923\u094d\u092f\u093e\u0938\u093e\u0920\u0940 \u0915\u0947\u0932\u0940 \u091c\u093e\u0923\u093e\u0930\u0940 \u092e\u0939\u0924\u094d\u0924\u094d\u0935\u093e\u091a\u0940 \u0924\u092a\u093e\u0938\u0923\u0940 \u0906\u0939\u0947. \u092f\u093e \u091a\u093e\u091a\u0923\u0940\u0924 \u0930\u0941\u0917\u094d\u0923\u093e\u0932\u093e \u091f\u094d\u0930\u0947\u0921\u092e\u093f\u0932\u0935\u0930 \u091a\u093e\u0932\u093e\u092f\u0932\u093e \u0915\u093f\u0902\u0935\u093e \u0927\u093e\u0935\u093e\u092f\u0932\u093e \u0932\u093e\u0935\u0932\u0947 \u091c\u093e\u0924\u0947, \u091c\u094d\u092f\u093e\u092e\u0941\u0933\u0947 \u0939\u0943\u0926\u092f\u093e\u0935\u0930 \u0924\u093e\u0923 (stress) \u092f\u0947\u0924\u094b \u0906\u0923\u093f \u0924\u094d\u092f\u093e \u0935\u0947\u0933\u0940 \u0939\u0943\u0926\u092f\u093e\u091a\u0940 \u092a\u094d\u0930\u0924\u093f\u0915\u094d\u0930\u093f\u092f\u093e \u0924\u092a\u093e\u0938\u0932\u0940 \u091c\u093e\u0924\u0947. \u0939\u0940 \u0924\u092a\u093e\u0938\u0923\u0940 \u092a\u094d\u0930\u093e\u092e\u0941\u0916\u094d\u092f\u093e\u0928\u0947 \u0915\u094b\u0930\u094b\u0928\u0930\u0940 \u0927\u092e\u0928\u0940 \u0930\u094b\u0917 \u0913\u0933\u0916\u0923\u094d\u092f\u093e\u0938\u093e\u0920\u0940 \u0909\u092a\u092f\u094b\u0917\u0940 \u0920\u0930\u0924\u0947.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0938\u094d\u091f\u094d\u0930\u0947\u0938 \u091f\u0947\u0938\u094d\u091f \u0926\u0930\u092e\u094d\u092f\u093e\u0928 \u0908\u0938\u0940\u091c\u0940 (ECG), \u0930\u0915\u094d\u0924\u0926\u093e\u092c \u0906\u0923\u093f \u0939\u0943\u0926\u092f\u093e\u091a\u0947 \u0920\u094b\u0915\u0947 \u0938\u0924\u0924 \u0928\u094b\u0902\u0926\u0935\u0932\u0947 \u091c\u093e\u0924\u093e\u0924. \u091c\u0930 \u0935\u094d\u092f\u093e\u092f\u093e\u092e \u0915\u0930\u0924\u093e\u0928\u093e \u091b\u093e\u0924\u0940\u0924 \u0926\u0941\u0916\u0923\u0947, \u0936\u094d\u0935\u093e\u0938 \u0932\u093e\u0917\u0923\u0947, \u091a\u0915\u094d\u0915\u0930 \u092f\u0947\u0923\u0947 \u0915\u093f\u0902\u0935\u093e \u0908\u0938\u0940\u091c\u0940\u092e\u0927\u094d\u092f\u0947 \u092c\u0926\u0932 \u0926\u093f\u0938\u0932\u0947, \u0924\u0930 \u0939\u0943\u0926\u092f\u093e\u0932\u093e \u092a\u0941\u0930\u0947\u0938\u093e \u0930\u0915\u094d\u0924\u092a\u0941\u0930\u0935\u0920\u093e \u0939\u094b\u0924 \u0928\u0938\u0932\u094d\u092f\u093e\u091a\u0947 \u0938\u0902\u0915\u0947\u0924 \u092e\u093f\u0933\u0942 \u0936\u0915\u0924\u093e\u0924. \u0915\u093e\u0939\u0940 \u0930\u0941\u0917\u094d\u0923\u093e\u0902\u0928\u093e \u0935\u094d\u092f\u093e\u092f\u093e\u092e \u0936\u0915\u094d\u092f \u0928\u0938\u0932\u094d\u092f\u093e\u0938 \u0914\u0937\u0927\u093e\u0902\u091a\u094d\u092f\u093e \u092e\u0926\u0924\u0940\u0928\u0947 \u201c\u092b\u093e\u0930\u094d\u092e\u093e\u0915\u094b\u0932\u0949\u091c\u093f\u0915\u0932 \u0938\u094d\u091f\u094d\u0930\u0947\u0938 \u091f\u0947\u0938\u094d\u091f\u201d \u0915\u0947\u0932\u0940 \u091c\u093e\u0924\u0947.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0939\u0940 \u091a\u093e\u091a\u0923\u0940 \u0938\u0941\u0930\u0915\u094d\u0937\u093f\u0924 \u0905\u0938\u0942\u0928 \u0921\u0949\u0915\u094d\u091f\u0930\u093e\u0902\u091a\u094d\u092f\u093e \u0926\u0947\u0916\u0930\u0947\u0916\u0940\u0916\u093e\u0932\u0940 \u0915\u0947\u0932\u0940 \u091c\u093e\u0924\u0947. \u0924\u092a\u093e\u0938\u0923\u0940\u092a\u0942\u0930\u094d\u0935\u0940 \u0939\u0932\u0915\u093e \u0906\u0939\u093e\u0930 \u0918\u094d\u092f\u093e\u0935\u093e, \u0938\u0948\u0932 \u0915\u092a\u0921\u0947 \u092a\u0930\u093f\u0927\u093e\u0928 \u0915\u0930\u093e\u0935\u0947\u0924 \u0906\u0923\u093f \u0915\u093e\u0939\u0940 \u0914\u0937\u0927\u093e\u0902\u092c\u093e\u092c\u0924 \u0921\u0949\u0915\u094d\u091f\u0930\u093e\u0902\u091a\u093e \u0938\u0932\u094d\u0932\u093e \u0918\u094d\u092f\u093e\u0935\u093e. \u0938\u094d\u091f\u094d\u0930\u0947\u0938 \u091f\u0947\u0938\u094d\u091f\u092e\u0941\u0933\u0947 \u0939\u0943\u0926\u092f\u0935\u093f\u0915\u093e\u0930\u093e\u091a\u0947 \u0932\u0935\u0915\u0930 \u0928\u093f\u0926\u093e\u0928 \u0939\u094b\u090a\u0928 \u092f\u094b\u0917\u094d\u092f \u0909\u092a\u091a\u093e\u0930 \u0928\u093f\u092f\u094b\u091c\u0928 \u0915\u0930\u0924\u093e \u092f\u0947\u0924\u0947.<\/p>\n\n\n\n<h5 class=\"wp-block-heading\">\u091b\u093e\u0924\u0940\u091a\u093e \u090f\u0915\u094d\u0938-\u0930\u0947 (Chest X-ray)<\/h5>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0939\u093e \u0915\u093e\u0930\u094d\u0921\u093f\u0913\u0932\u0949\u091c\u0940\u092e\u0927\u094d\u092f\u0947 \u090f\u0915 \u092a\u094d\u0930\u093e\u0925\u092e\u093f\u0915 \u0906\u0923\u093f \u0909\u092a\u092f\u0941\u0915\u094d\u0924 \u0924\u092a\u093e\u0938 \u0906\u0939\u0947. \u092f\u093e\u092e\u0941\u0933\u0947 \u0939\u0943\u0926\u092f\u093e\u091a\u093e \u0906\u0915\u093e\u0930 (cardiomegaly), \u092b\u0941\u092b\u094d\u092b\u0941\u0938\u093e\u0924\u0940\u0932 \u0926\u094d\u0930\u0935 \u0938\u093e\u0920\u093e (pulmonary edema) \u0906\u0923\u093f \u0930\u0915\u094d\u0924\u093e\u092d\u093f\u0938\u0930\u0923\u093e\u0924\u0940\u0932 \u092c\u0926\u0932 \u0913\u0933\u0916\u0924\u093e \u092f\u0947\u0924\u093e\u0924.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0939\u0943\u0926\u092f \u0905\u092a\u092f\u0936 (heart failure) \u092e\u0927\u094d\u092f\u0947 \u092b\u0941\u092b\u094d\u092b\u0941\u0938\u093e\u0924 \u0938\u0942\u091c, Kerley B lines \u0906\u0923\u093f pleural effusion \u0926\u093f\u0938\u0942 \u0936\u0915\u0924\u093e\u0924. \u0924\u0938\u0947\u091a \u0915\u093e\u0939\u0940 \u091c\u0928\u094d\u092e\u091c\u093e\u0924 \u0939\u0943\u0926\u092f\u0935\u093f\u0915\u093e\u0930\u093e\u0902\u092e\u0927\u094d\u092f\u0947 \u0939\u0943\u0926\u092f\u093e\u091a\u0940 \u0935\u093f\u0936\u093f\u0937\u094d\u091f \u0906\u0915\u093e\u0930\u093e\u0924\u0940\u0932 \u092c\u0926\u0932 (cardiac silhouette) \u0926\u093f\u0938\u0924\u093e\u0924.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0939\u0940 \u0924\u092a\u093e\u0938\u0923\u0940 \u0938\u094d\u0935\u0938\u094d\u0924, \u091c\u0932\u0926 \u0906\u0923\u093f \u0938\u0930\u094d\u0935\u0924\u094d\u0930 \u0909\u092a\u0932\u092c\u094d\u0927 \u0905\u0938\u0932\u094d\u092f\u093e\u092e\u0941\u0933\u0947 \u092a\u094d\u0930\u093e\u0925\u092e\u093f\u0915 \u0928\u093f\u0926\u093e\u0928\u093e\u0938\u093e\u0920\u0940 \u0909\u092a\u092f\u0941\u0915\u094d\u0924 \u0920\u0930\u0924\u0947. \u0924\u0925\u093e\u092a\u093f, \u0905\u091a\u0942\u0915 \u0928\u093f\u0926\u093e\u0928\u093e\u0938\u093e\u0920\u0940 ECG \u0935 \u0907\u0915\u094b\u0915\u093e\u0930\u094d\u0921\u093f\u0913\u0917\u094d\u0930\u093e\u092b\u0940\u0938\u094b\u092c\u0924 \u0924\u093f\u091a\u093e \u0909\u092a\u092f\u094b\u0917 \u0915\u0947\u0932\u093e \u091c\u093e\u0924\u094b.<\/p>\n\n\n\n<h5 class=\"wp-block-heading\">\u0939\u0943\u0926\u092f\u093e\u0938\u093e\u0920\u0940 \u092c\u093e\u092f\u094b-\u092e\u093e\u0930\u094d\u0915\u0930\u094d\u0938<\/h5>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0939\u0943\u0926\u092f\u0935\u093f\u0915\u093e\u0930 \u091d\u091f\u0915\u094d\u092f\u093e\u0938\u093e\u0920\u0940 \u0938\u093e\u0920\u0940\u00a0\u092e\u0939\u0924\u094d\u0924\u094d\u0935\u093e\u091a\u0947 \u092e\u093e\u0930\u094d\u0915\u0930\u094d\u0938 \u092e\u094d\u0939\u0923\u091c\u0947 Troponin I\/T, CK-MB \u0906\u0923\u093f Myoglobin. \u092f\u093e\u092a\u0948\u0915\u0940 Troponin \u0939\u093e \u0938\u0930\u094d\u0935\u093e\u0924 \u0938\u0902\u0935\u0947\u0926\u0928\u0936\u0940\u0932 \u0935 \u0935\u093f\u0936\u093f\u0937\u094d\u091f \u092e\u093e\u0930\u094d\u0915\u0930 \u0905\u0938\u0942\u0928 \u0939\u0943\u0926\u092f\u0935\u093f\u0915\u093e\u0930\u093e\u091a\u093e \u091d\u091f\u0915\u093e (myocardial infarction) \u0913\u0933\u0916\u0923\u094d\u092f\u093e\u0938\u093e\u0920\u0940 \u0909\u092a\u092f\u094b\u0917\u0940 \u0906\u0939\u0947.\u00a0(\u0938\u093e\u092e\u093e\u0928\u094d\u092f\u092a\u0923\u0947 \u091f\u094d\u0930\u0949\u092a\u094b\u0928\u093f\u0928 14 \u092a\u0947\u0915\u094d\u0937\u093e \u0915\u092e\u0940 \u092a\u093e\u0924\u0933\u0940\u0935\u0930 \u0905\u0938\u0924\u0947,) \u092f\u093e \u0924\u092a\u093e\u0938\u0923\u094d\u092f\u093e\u0902\u092e\u0941\u0933\u0947 \u0906\u091c\u093e\u0930\u093e\u091a\u0947 \u0932\u0935\u0915\u0930 \u0928\u093f\u0926\u093e\u0928, \u0924\u0940\u0935\u094d\u0930\u0924\u093e \u0935 \u0909\u092a\u091a\u093e\u0930\u093e\u091a\u093e \u092a\u0930\u093f\u0923\u093e\u092e \u0938\u092e\u091c\u0923\u094d\u092f\u093e\u0938 \u092e\u0926\u0924 \u0939\u094b\u0924\u0947. \u0924\u094d\u092f\u093e\u092e\u0941\u0933\u0947 ECG \u0906\u0923\u093f \u0907\u0915\u094b\u0938\u094b\u092c\u0924 \u092f\u093e\u091a\u0947 \u092e\u0939\u0924\u094d\u0924\u094d\u0935 \u0916\u0942\u092a \u0906\u0939\u0947.<\/p>\n\n\n\n<h5 class=\"wp-block-heading\">\u0938\u0940\u091f\u0940 \u0905\u0901\u091c\u093f\u0913\u0917\u094d\u0930\u093e\u092b\u0940 (CT Angiography)<\/h5>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0939\u0940 \u0939\u0943\u0926\u092f \u0935 \u0930\u0915\u094d\u0924\u0935\u093e\u0939\u093f\u0928\u094d\u092f\u093e\u0902\u091a\u0940 \u0938\u0935\u093f\u0938\u094d\u0924\u0930 \u0924\u092a\u093e\u0938\u0923\u0940 \u0915\u0930\u0923\u093e\u0930\u0940 \u0906\u0927\u0941\u0928\u093f\u0915 \u0907\u092e\u0947\u091c\u093f\u0902\u0917 \u092a\u0926\u094d\u0927\u0924 \u0906\u0939\u0947. \u092f\u093e\u0924 \u0915\u0949\u0928\u094d\u091f\u094d\u0930\u093e\u0938\u094d\u091f \u0921\u093e\u0908 \u0926\u0947\u090a\u0928 \u0938\u0940\u091f\u0940 \u0938\u094d\u0915\u0945\u0928\u0926\u094d\u0935\u093e\u0930\u0947 \u0930\u0915\u094d\u0924\u0935\u093e\u0939\u093f\u0928\u094d\u092f\u093e\u0902\u091a\u0947 \u0938\u094d\u092a\u0937\u094d\u091f \u091a\u093f\u0924\u094d\u0930 \u092e\u093f\u0933\u0924\u0947. \u0939\u0940 \u0924\u092a\u093e\u0938\u0923\u0940 \u0935\u093f\u0936\u0947\u0937\u0924\u0903 \u0915\u094b\u0930\u094b\u0928\u0930\u0940 \u0906\u0930\u094d\u091f\u0930\u0940\u0924\u0940\u0932 \u092c\u094d\u0932\u0949\u0915\u0947\u091c (coronary artery disease), \u0905\u200d\u0945\u0928\u094d\u092f\u0941\u0930\u093f\u091d\u092e \u0906\u0923\u093f \u0930\u0915\u094d\u0924\u0935\u093e\u0939\u093f\u0928\u094d\u092f\u093e\u0902\u091a\u094d\u092f\u093e \u0905\u0930\u0941\u0902\u0926\u0924\u0947\u091a\u0947 \u0928\u093f\u0926\u093e\u0928 \u0915\u0930\u0923\u094d\u092f\u093e\u0938\u093e\u0920\u0940 \u0909\u092a\u092f\u094b\u0917\u0940 \u0906\u0939\u0947. \u0938\u0940\u091f\u0940 \u0905\u0901\u091c\u093f\u0913\u0917\u094d\u0930\u093e\u092b\u0940 \u0928\u0949\u0928-\u0907\u0928\u0935\u0947\u0938\u093f\u0935\u094d\u0939, \u091c\u0932\u0926 \u0906\u0923\u093f \u0905\u091a\u0942\u0915 \u0905\u0938\u0932\u094d\u092f\u093e\u092e\u0941\u0933\u0947 \u0905\u0928\u0947\u0915 \u0935\u0947\u0933\u093e \u092a\u093e\u0930\u0902\u092a\u0930\u093f\u0915 \u0905\u0901\u091c\u093f\u0913\u0917\u094d\u0930\u093e\u092b\u0940\u092a\u0942\u0930\u094d\u0935\u0940 \u0915\u0947\u0932\u0940 \u091c\u093e\u0924\u0947. \u0924\u094d\u092f\u093e\u092e\u0941\u0933\u0947 \u092f\u094b\u0917\u094d\u092f \u0928\u093f\u0926\u093e\u0928 \u0935 \u0909\u092a\u091a\u093e\u0930 \u0928\u093f\u092f\u094b\u091c\u0928\u093e\u0938\u093e\u0920\u0940 \u0924\u0940 \u0905\u0924\u094d\u092f\u0902\u0924 \u092e\u0939\u0924\u094d\u0924\u094d\u0935\u093e\u091a\u0940 \u0920\u0930\u0924\u0947.<\/p>\n\n\n\n<h5 class=\"wp-block-heading\">\u0907\u0915\u094b\u0915\u093e\u0930\u094d\u0921\u093f\u0913\u0917\u094d\u0930\u093e\u092b\u0940 (Echocardiography)<\/h5>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignright size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/arogyavidya.net\/images\/echocardiogram.jpg\" alt=\"\"\/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0907\u0915\u094b\u0915\u093e\u0930\u094d\u0921\u093f\u0913\u0917\u094d\u0930\u093e\u092b\u0940 (Echocardiography) \u0939\u0940 \u0939\u0943\u0926\u092f\u093e\u091a\u094d\u092f\u093e \u0924\u092a\u093e\u0938\u0923\u0940\u091a\u0940 \u090f\u0915 \u0938\u0941\u0930\u0915\u094d\u0937\u093f\u0924, \u0935\u0947\u0926\u0928\u093e\u0930\u0939\u093f\u0924 \u0906\u0923\u093f \u092e\u0939\u0924\u094d\u0924\u094d\u0935\u093e\u091a\u0940 \u092a\u0926\u094d\u0927\u0924 \u0906\u0939\u0947. \u092f\u093e \u0924\u092a\u093e\u0938\u0923\u0940\u092e\u0927\u094d\u092f\u0947 \u0927\u094d\u0935\u0928\u0940\u0924\u0930\u0902\u0917\u093e\u0902\u091a\u093e (\u0905\u0932\u094d\u091f\u094d\u0930\u093e\u0938\u093e\u090a\u0902\u0921) \u0909\u092a\u092f\u094b\u0917 \u0915\u0930\u0942\u0928 \u0939\u0943\u0926\u092f\u093e\u091a\u0940 \u0930\u091a\u0928\u093e \u0906\u0923\u093f \u0915\u093e\u0930\u094d\u092f \u092a\u093e\u0939\u093f\u0932\u0947 \u091c\u093e\u0924\u0947. \u090f\u0915\u094d\u0938-\u0930\u0947\u092a\u094d\u0930\u092e\u093e\u0923\u0947 \u0915\u093f\u0930\u0923\u094b\u0924\u094d\u0938\u0930\u094d\u0917 (radiation) \u0928\u0938\u0932\u094d\u092f\u093e\u092e\u0941\u0933\u0947 \u0939\u0940 \u092a\u0926\u094d\u0927\u0924 \u092a\u0942\u0930\u094d\u0923\u092a\u0923\u0947 \u0938\u0941\u0930\u0915\u094d\u0937\u093f\u0924 \u092e\u093e\u0928\u0932\u0940 \u091c\u093e\u0924\u0947.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0907\u0915\u094b\u0915\u093e\u0930\u094d\u0921\u093f\u0913\u0917\u094d\u0930\u093e\u092b\u0940\u0926\u094d\u0935\u093e\u0930\u0947 \u0939\u0943\u0926\u092f\u093e\u091a\u094d\u092f\u093e \u0915\u092a\u094d\u092a\u094d\u092f\u093e\u0902\u091a\u093e \u0906\u0915\u093e\u0930, \u092d\u093f\u0902\u0924\u0940\u0902\u091a\u0940 \u091c\u093e\u0921\u0940, \u091d\u0921\u092a\u093e\u0902\u091a\u0947 (valves) \u0915\u093e\u0930\u094d\u092f, \u0930\u0915\u094d\u0924\u092a\u094d\u0930\u0935\u093e\u0939 \u0906\u0923\u093f \u092a\u0902\u092a\u093f\u0902\u0917 \u0915\u094d\u0937\u092e\u0924\u093e (ejection fraction) \u092f\u093e\u0902\u091a\u0947 \u0905\u091a\u0942\u0915 \u092e\u0942\u0932\u094d\u092f\u093e\u0902\u0915\u0928 \u0915\u0930\u0924\u093e \u092f\u0947\u0924\u0947. \u092f\u093e\u092e\u0941\u0933\u0947 \u0915\u0940 \u091d\u0921\u092a\u093e\u0902\u091a\u0947 \u092e\u094d\u0939\u0923\u091c\u0947 \u0935\u093e\u0932\u094d\u0935\u091a\u0947 \u0906\u091c\u093e\u0930, \u0939\u0943\u0926\u092f\u093e\u091a\u0940 \u0938\u0942\u091c, \u091c\u0928\u094d\u092e\u091c\u093e\u0924 \u0926\u094b\u0937 (congenital defects), \u0924\u0938\u0947\u091a \u0939\u0943\u0926\u092f\u0935\u093f\u0915\u093e\u0930\u093e\u091a\u093e \u091d\u091f\u0915\u093e \u091d\u093e\u0932\u094d\u092f\u093e\u0928\u0902\u0924\u0930\u091a\u0940 \u0938\u094d\u0925\u093f\u0924\u0940 \u0938\u092e\u091c\u0923\u094d\u092f\u093e\u0938 \u092e\u0926\u0924 \u0939\u094b\u0924\u0947.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0939\u0943\u0926\u092f\u0935\u093f\u0915\u093e\u0930 (Heart Failure) \u0928\u093f\u0926\u093e\u0928\u093e\u0938\u093e\u0920\u0940 \u0907\u0915\u094b\u0915\u093e\u0930\u094d\u0921\u093f\u0913\u0917\u094d\u0930\u093e\u092b\u0940 \u0905\u0924\u094d\u092f\u0902\u0924 \u092e\u0939\u0924\u094d\u0924\u094d\u0935\u093e\u091a\u0940 \u0906\u0939\u0947. \u0935\u093f\u0936\u0947\u0937\u0924\u0903 \u0916\u093e\u0932\u0940\u0932 \u0928\u093f\u0915\u0937 (criteria) \u0935\u093f\u091a\u093e\u0930\u093e\u0924 \u0918\u0947\u0924\u0932\u0947 \u091c\u093e\u0924\u093e\u0924:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Ejection Fraction (EF)<\/strong>: 40% \u092a\u0947\u0915\u094d\u0937\u093e \u0915\u092e\u0940 \u0905\u0938\u0932\u094d\u092f\u093e\u0938 systolic heart failure \u0938\u0942\u091a\u093f\u0924 \u0939\u094b\u0924\u0947.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Diastolic dysfunction<\/strong>: \u0939\u0943\u0926\u092f \u0938\u0948\u0932 \u0939\u094b\u0923\u094d\u092f\u093e\u091a\u0940 \u0915\u094d\u0937\u092e\u0924\u093e \u0915\u092e\u0940 \u091d\u093e\u0932\u094d\u092f\u093e\u0938 diastolic heart failure \u0938\u0902\u092d\u0935\u0924\u0947.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Left ventricular enlargement<\/strong>: \u0921\u093e\u0935\u094d\u092f\u093e \u0915\u092a\u094d\u092a\u094d\u092f\u093e\u091a\u093e \u0906\u0915\u093e\u0930 \u0935\u093e\u0922\u0932\u0947\u0932\u093e \u0905\u0938\u0923\u0947.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Wall motion abnormalities<\/strong>: \u0939\u0943\u0926\u092f\u093e\u091a\u094d\u092f\u093e \u092d\u093f\u0902\u0924\u0940\u0902\u091a\u094d\u092f\u093e \u0939\u093e\u0932\u091a\u093e\u0932\u0940\u0924 \u092c\u093f\u0918\u093e\u0921.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Valve abnormalities<\/strong>: \u091d\u0921\u092a\u093e\u0902\u092e\u0927\u094d\u092f\u0947 \u0917\u0933\u0924\u0940 (regurgitation) \u0915\u093f\u0902\u0935\u093e \u0905\u0930\u0941\u0902\u0926\u0924\u093e (stenosis).<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Increased filling pressures<\/strong>: \u0939\u0943\u0926\u092f\u093e\u0924\u0940\u0932 \u0926\u093e\u092c \u0935\u093e\u0922\u0932\u0947\u0932\u093e \u0905\u0938\u0923\u0947.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0939\u0940 \u0924\u092a\u093e\u0938\u0923\u0940 \u0938\u093e\u0927\u093e\u0930\u0923\u0924\u0903 \u091b\u093e\u0924\u0940\u0935\u0930 \u091c\u0947\u0932 \u0932\u093e\u0935\u0942\u0928 \u2018\u091f\u094d\u0930\u093e\u0928\u094d\u0938\u0921\u094d\u092f\u0941\u0938\u0930\u2019 \u0928\u093e\u0935\u093e\u091a\u094d\u092f\u093e \u0909\u092a\u0915\u0930\u0923\u093e\u0928\u0947 \u0915\u0947\u0932\u0940 \u091c\u093e\u0924\u0947, \u091c\u094d\u092f\u093e\u0932\u093e \u091f\u094d\u0930\u093e\u0928\u094d\u0938\u0925\u094b\u0930\u0945\u0938\u093f\u0915 \u0907\u0915\u094b (TTE) \u092e\u094d\u0939\u0923\u0924\u093e\u0924. \u0915\u093e\u0939\u0940 \u0935\u093f\u0936\u0947\u0937 \u092a\u0930\u093f\u0938\u094d\u0925\u093f\u0924\u0940\u0924 \u0905\u0928\u094d\u0928\u0928\u0932\u093f\u0915\u0947\u092e\u093e\u0930\u094d\u0917\u0947 (Transesophageal Echo &#8211; TEE) \u0905\u0927\u093f\u0915 \u0938\u094d\u092a\u0937\u094d\u091f \u092a\u094d\u0930\u0924\u093f\u092e\u093e \u092e\u093f\u0933\u0935\u0923\u094d\u092f\u093e\u0938\u093e\u0920\u0940 \u0924\u092a\u093e\u0938\u0923\u0940 \u0915\u0947\u0932\u0940 \u091c\u093e\u0924\u0947.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0907\u0915\u094b\u0915\u093e\u0930\u094d\u0921\u093f\u0913\u0917\u094d\u0930\u093e\u092b\u0940 \u0939\u0940 \u091c\u0932\u0926, \u0938\u094b\u092a\u0940 \u0906\u0923\u093f \u0905\u0924\u094d\u092f\u0902\u0924 \u0909\u092a\u092f\u0941\u0915\u094d\u0924 \u0924\u092a\u093e\u0938\u0923\u0940 \u0905\u0938\u0942\u0928 \u0921\u0949\u0915\u094d\u091f\u0930\u093e\u0902\u0928\u093e \u092f\u094b\u0917\u094d\u092f \u0928\u093f\u0926\u093e\u0928 \u0906\u0923\u093f \u0909\u092a\u091a\u093e\u0930 \u0920\u0930\u0935\u093f\u0923\u094d\u092f\u093e\u0938 \u092e\u094b\u0920\u0940 \u092e\u0926\u0924 \u0915\u0930\u0924\u0947. \u0924\u094d\u092f\u093e\u092e\u0941\u0933\u0947 \u0939\u0943\u0926\u092f\u093e\u091a\u094d\u092f\u093e \u0906\u091c\u093e\u0930\u093e\u0902\u091a\u093e \u0938\u0902\u0936\u092f \u0905\u0938\u0932\u094d\u092f\u093e\u0938 \u0939\u0940 \u0924\u092a\u093e\u0938\u0923\u0940 \u0935\u0947\u0933\u0947\u0935\u0930 \u0915\u0930\u0923\u0947 \u0906\u0935\u0936\u094d\u092f\u0915 \u0906\u0939\u0947.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0939\u0943\u0926\u092f-\u0906\u091c\u093e\u0930\u093e\u0902\u0938\u093e\u0920\u0940 \u0935\u093f\u0936\u0947\u0937 \u0924\u092a\u093e\u0938\u0923\u094d\u092f\u093e \u0907\u0932\u0947\u0915\u094d\u091f\u094d\u0930\u094b\u0915\u093e\u0930\u094d\u0921\u093f\u0913\u0917\u094d\u0930\u093e\u092b\u0940 \u0907\u0932\u0947\u0915\u094d\u091f\u094d\u0930\u094b\u0915\u093e\u0930\u094d\u0921\u093f\u0913\u0917\u094d\u0930\u093e\u092b\u0940 (ECG) \u0939\u0940 \u0939\u0943\u0926\u092f\u093e\u091a\u094d\u092f\u093e \u0935\u093f\u0926\u094d\u092f\u0941\u0924 \u0915\u094d\u0930\u093f\u092f\u093e\u0902\u091a\u0940 \u0928\u094b\u0902\u0926 \u0915\u0930\u0923\u093e\u0930\u0940 \u0938\u094b\u092a\u0940 \u0935 \u091c\u0932\u0926 \u0924\u092a\u093e\u0938\u0923\u0940 \u0906\u0939\u0947. \u092f\u093e \u0924\u092a\u093e\u0938\u0923\u0940\u092e\u0927\u094d\u092f\u0947 \u091b\u093e\u0924\u0940, \u0939\u093e\u0924 \u0935 \u092a\u093e\u092f\u093e\u0902\u0935\u0930 \u0907\u0932\u0947\u0915\u094d\u091f\u094d\u0930\u094b\u0921 \u0932\u093e\u0935\u0942\u0928 \u0939\u0943\u0926\u092f\u093e\u091a\u094d\u092f\u093e \u0920\u094b\u0915\u094d\u092f\u093e\u0902\u091a\u093e \u0935\u0947\u0917, \u0932\u092f \u0906\u0923\u093f \u092a\u094d\u0930\u0935\u093e\u0939 \u092a\u093e\u0939\u093f\u0932\u093e \u091c\u093e\u0924\u094b. ECG \u0926\u094d\u0935\u093e\u0930\u0947 \u0939\u0943\u0926\u092f\u0935\u093f\u0915\u093e\u0930\u093e\u091a\u093e \u091d\u091f\u0915\u093e (heart attack), \u0905\u0928\u093f\u092f\u092e\u093f\u0924 \u0920\u094b\u0915\u0947 (arrhythmia), conduction defects \u0906\u0923\u093f \u0907\u0932\u0947\u0915\u094d\u091f\u094d\u0930\u094b\u0932\u093e\u0907\u091f \u0905\u0938\u0902\u0924\u0941\u0932\u0928 \u092f\u093e\u0902\u091a\u0947 \u0928\u093f\u0926\u093e\u0928 \u0915\u0930\u0924\u093e \u092f\u0947\u0924\u0947. ST-segment \u092c\u0926\u0932, T-wave \u092c\u0926\u0932 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-3206","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arogyavidya.net\/arogyavidya\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3206","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/arogyavidya.net\/arogyavidya\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/arogyavidya.net\/arogyavidya\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arogyavidya.net\/arogyavidya\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arogyavidya.net\/arogyavidya\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3206"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/arogyavidya.net\/arogyavidya\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3206\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3249,"href":"https:\/\/arogyavidya.net\/arogyavidya\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3206\/revisions\/3249"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arogyavidya.net\/arogyavidya\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3206"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}