{"id":2496,"date":"2025-12-20T12:27:50","date_gmt":"2025-12-20T12:27:50","guid":{"rendered":"https:\/\/arogyavidya.net\/arogyavidya\/?page_id=2496"},"modified":"2025-12-20T12:33:42","modified_gmt":"2025-12-20T12:33:42","slug":"chronic-obstructive-pulmonary-disease","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/arogyavidya.net\/arogyavidya\/chronic-obstructive-pulmonary-disease\/","title":{"rendered":"\u0926\u0940\u0930\u094d\u0918\u0915\u093e\u0932\u0940\u0928 \u0936\u094d\u0935\u0938\u0928\u092e\u093e\u0930\u094d\u0917 \u0905\u0935\u0930\u094b\u0927\u0915 \u0935\u093f\u0915\u093e\u0930"},"content":{"rendered":"\n<h1 class=\"wp-block-heading has-text-align-center\">\u0936\u094d\u0935\u0938\u0928\u0938\u0902\u0938\u094d\u0925\u0947\u091a\u0947 \u0906\u091c\u093e\u0930<\/h1>\n\n\n<!-- class=\"green-title-inner\"><img decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-764\" src=\"http:\/\/www.arogyavidya.net\/images\/respiratory-icon.jpg\" alt=\"respiratory icon\" \/> \u0936\u094d\u0935\u0938\u0928\u0938\u0902\u0938\u094d\u0925\u0947\u091a\u0947 \u0928\u0947\u0939\u092e\u0940\u091a\u0947 \u0906\u091c\u093e\u0930 <span class=\"read\"><a href=\"respiratory-serious-diseases\">\u0936\u094d\u0935\u0938\u0928\u0938\u0902\u0938\u094d\u0925\u0947\u091a\u0947 \u0915\u093e\u0939\u0940 \u0917\u0902\u092d\u0940\u0930 \u0906\u091c\u093e\u0930<\/a><\/span> <\/div> -->\r\n<div class=\"row\">\r\n<div class=\"col-md-4 col-sm-6 diseases-link\">\r\n<ul>\r\n\t<li><a href=\"respiratory-diseases\">\u0936\u094d\u0935\u0938\u0928\u0938\u0902\u0938\u094d\u0925\u0947\u091a\u0940 \u0930\u091a\u0928\u093e \u0906\u0923\u093f \u0915\u093e\u0930\u094d\u092f <\/a><\/li>\r\n\t<li><a href=\"respiratory-diseases#cold\">\u0938\u0930\u094d\u0926\u0940- \u092a\u0921\u0938\u0947 <\/a><\/li>\r\n\t<li><a href=\"infectious-pneumonia\">\u0938\u092e\u0942\u0939 \u0938\u093e\u0902\u0938\u0930\u094d\u0917\u093f\u0915 \u0928\u094d\u092f\u0942\u092e\u094b\u0928\u093f\u092f\u093e <\/a><\/li>\r\n\t<li><a href=\"infectious-pneumonia#swineflu\">\u0938\u094d\u0935\u093e\u0908\u0928 \u092b\u094d\u0932\u0942 <\/a><\/li>\r\n\t<li><a href=\"infectious-pneumonia#influenza\">\u092b\u094d\u0932\u0942 (\u090f\u0928\u094d\u092b\u094d\u0932\u0941\u090f\u0902\u091d\u093e) <\/a><\/li>\r\n\t<li><a href=\"adenoid-gland-enlargement\">\u090d\u0921\u0947\u0928\u094b\u0908\u0921 \u0917\u094d\u0930\u0902\u0925\u0940\u0935\u093e\u0922 <\/a><\/li>\r\n\t<li><a href=\"adenoid-gland-enlargement#fluid\">\u091b\u093e\u0924\u0940\u0924 \u092a\u093e\u0923\u0940, \u092a\u0942 \u0939\u094b\u0923\u0947 <\/a><\/li>\r\n\t<li><a href=\"adenoid-gland-enlargement#sinus-pain\">\u0938\u093e\u092f\u0928\u0938\u0926\u0941\u0916\u0940 <\/a><\/li>\r\n\t<li><a href=\"adenoid-gland-enlargement#nosebleed\">\u0918\u094b\u0933\u0923\u093e \u092b\u0941\u091f\u0923\u0947 <\/a><\/li>\r\n\t<li><a href=\"bronchitis\">\u0936\u094d\u0935\u093e\u0938\u0928\u0932\u093f\u0915\u093e\u0926\u093e\u0939 <\/a><\/li>\r\n\t<li><a href=\"bronchitis#dry-cough\">\u0915\u094b\u0930\u0921\u093e \u0916\u094b\u0915\u0932\u093e <\/a><\/li>\r\n<\/ul>\r\n<\/div>\r\n\r\n<div class=\"col-md-4 col-sm-6 diseases-link\">\r\n<ul>\r\n\t<li><a href=\"bronchitis#cough-medicines\">\u0916\u094b\u0915\u0932\u093e \u0906\u0923\u093f \u0916\u094b\u0915\u0932\u094d\u092f\u093e\u091a\u0940 \u0914\u0937\u0927\u0947 <\/a><\/li>\r\n\t<li><a href=\"bronchitis#cough-ayurveda\">\u0916\u094b\u0915\u0932\u093e \u0906\u0923\u093f \u0906\u092f\u0941\u0930\u094d\u0935\u0947\u0926 <\/a><\/li>\r\n\t<li><a href=\"serious-respiratory-diseases\">\u0936\u094d\u0935\u0938\u0928\u0938\u0902\u0938\u094d\u0925\u0947\u091a\u0947 \u0917\u0902\u092d\u0940\u0930 \u0906\u091c\u093e\u0930 <\/a><\/li>\r\n\t<li><a href=\"serious-respiratory-diseases\">\u0928\u094d\u092f\u0942\u092e\u094b\u0928\u093f\u092f\u093e <\/a><\/li>\r\n\t<li><a href=\"serious-respiratory-diseases#shortness-breath\">\u0926\u092e \u0932\u093e\u0917\u0923\u0947 (\u0936\u094d\u0935\u093e\u0938 \u0932\u093e\u0917\u0923\u0947) <\/a><\/li>\r\n\t<li><a href=\"asthma\">\u0926\u092e\u093e <\/a><\/li>\r\n\t<li><a href=\"asthma#bronchial-asthma\">\u092b\u0941\u092a\u094d\u092b\u0941\u0938 \u0938\u0941\u091c\u0947\u091a\u093e \u0926\u092e\u093e <\/a><\/li>\r\n\t<li><a href=\"chronic-obstructive-pulmonary-disease\">\u0926\u0940\u0930\u094d\u0918\u0915\u093e\u0932\u0940\u0928 \u0936\u094d\u0935\u0938\u0928\u092e\u093e\u0930\u094d\u0917 \u0905\u0935\u0930\u094b\u0927\u0915 \u0935\u093f\u0915\u093e\u0930 <\/a><\/li>\r\n\t<li><a href=\"sleep-apnea\">\u091d\u094b\u092a\u0947\u0924\u00a0\u0936\u094d\u0935\u0938\u0928\u00a0\u0905\u0935\u0930\u094b\u0927 <\/a><\/li>\r\n\t<li><a href=\"sleep-apnea#farmer-workers-cough\">\u0936\u0947\u0924\u0915\u0930\u0940 \u0935 \u0915\u093e\u092e\u0917\u093e\u0930\u093e\u0902\u091a\u093e \u0916\u094b\u0915\u0932\u093e <\/a><\/li>\r\n\t<li><a href=\"sleep-apnea#whooping-cough\">\u091c\u0902\u0924\u0916\u094b\u0915\u0932\u093e <\/a><\/li>\r\n<\/ul>\r\n<\/div>\r\n\r\n<div class=\"col-md-4 col-sm-6 diseases-link\">\r\n<ul>\r\n\t<li><a href=\"lung-cancer\">\u092b\u0941\u092b\u094d\u092b\u0941\u0938\u093e\u091a\u093e \u0915\u0930\u094d\u0915\u0930\u094b\u0917 (Lung Cancer) <\/a><\/li>\r\n\t<li><a href=\"chestpain\">\u091b\u093e\u0924\u0940\u0924 \u0926\u0941\u0916\u0923\u0947  <\/a><\/li>\r\n\t<li><a href=\"chestpain#pulmonary-tuberculosis\">\u092b\u0941\u092b\u094d\u092b\u0941\u0938\u093e\u091a\u093e \u0915\u094d\u0937\u092f\u0930\u094b\u0917 <\/a><\/li>\r\n\t<li><a href=\"chestpain#primary-tuberculosis\">\u0932\u0939\u093e\u0928 \u0935\u092f\u093e\u0924\u0932\u093e \u092a\u094d\u0930\u0915\u093e\u0930 : \u092a\u094d\u0930\u0925\u092e \u0915\u094d\u0937\u092f\u0930\u094b\u0917 <\/a><\/li>\r\n\t<li><a href=\"adult-pulmonary-tuberculosis\">\u092a\u094d\u0930\u094c\u0922 \u0935\u092f\u093e\u0924\u0940\u0932 \u092b\u0941\u092b\u094d\u092b\u0941\u0938 \u0915\u094d\u0937\u092f\u0930\u094b\u0917 <\/a><\/li>\r\n\t<li><a href=\"national-tuberculosis\">\u0930\u093e\u0937\u094d\u091f\u094d\u0930\u0940\u092f \u0915\u094d\u0937\u092f\u0930\u094b\u0917 \u0928\u093f\u092f\u0902\u0924\u094d\u0930\u0923 \u092f\u094b\u091c\u0928\u093e <\/a><\/li>\r\n\t<li><a href=\"national-tuberculosis#respiratory-system-examination\">\u0936\u094d\u0935\u0938\u0928\u0938\u0902\u0938\u094d\u0925\u0947\u091a\u0940 \u0924\u092a\u093e\u0938\u0923\u0940 <\/a><\/li>\r\n\t<li><a href=\"spirometry\">\u0936\u094d\u0935\u093e\u0938\u0915\u094d\u0937\u092e\u0924\u093e\u00a0\u092e\u093e\u092a\u0928\u00a0: \u0938\u094d\u092a\u093e\u092f\u0930\u094b\u092e\u0947\u091f\u094d\u0930\u0940 <\/a><\/li>\r\n\t<li><a href=\"spirometry#diagnosis\">\u0930\u094b\u0917\u0928\u093f\u0926\u093e\u0928 : \u0916\u094b\u0915\u0932\u093e, \u091b\u093e\u0924\u0940\u0924 \u0926\u0941\u0916\u0923\u0947 <\/a><\/li>\r\n\t<li><a href=\"spirometry#ineffective\">\u0916\u094b\u0915\u0932\u094d\u092f\u093e\u091a\u0940 \u0914\u0937\u0927\u0947 \u0928\u093f\u0930\u0941\u092a\u092f\u094b\u0917\u0940\t<\/a><\/li>\t         \r\n<\/ul>\r\n<\/div>\r\n<\/div>\r\n<div class=\"clear\"><\/div>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">\u0926\u0940\u0930\u094d\u0918\u0915\u093e\u0932\u0940\u0928 \u0936\u094d\u0935\u0938\u0928\u092e\u093e\u0930\u094d\u0917 \u0905\u0935\u0930\u094b\u0927\u0915 \u0935\u093f\u0915\u093e\u0930<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(Chronic Obstructive Pulmonary Disease-COPD)<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">COPD \u092e\u094d\u0939\u0923\u091c\u0947 \u092b\u0941\u092b\u094d\u092b\u0941\u0938\u093e\u0902\u091a\u093e \u0905\u0938\u093e \u0926\u0940\u0930\u094d\u0918\u0915\u093e\u0932\u0940\u0928 \u0906\u091c\u093e\u0930 \u091c\u094d\u092f\u093e\u0924 \u0936\u094d\u0935\u0938\u0928\u0928\u0932\u093f\u0915\u093e (airways) \u0906\u0923\u093f \u092b\u0941\u092b\u094d\u092b\u0941\u0938\u093e\u0924\u0940\u0932 \u0935\u093e\u092f\u0941\u0915\u094b\u0937 (alveoli) \u0928\u0941\u0915\u0938\u093e\u0928\u0917\u094d\u0930\u0938\u094d\u0924 \u0939\u094b\u0924\u093e\u0924.&nbsp;\u092f\u093e \u0935\u093f\u0915\u093e\u0930\u093e\u092e\u0941\u0933\u0947 \u0936\u094d\u0935\u0938\u0928\u092e\u093e\u0930\u094d\u0917 \u0915\u093e\u092f\u092e\u091a\u0947 \u0905\u0930\u0941\u0902\u0926 \u0939\u094b\u0924\u093e\u0924 \u0935 \u0936\u094d\u0935\u093e\u0938 \u0918\u0947\u0923\u0947-\u0938\u094b\u0921\u0923\u0947 \u0905\u0935\u0918\u0921 \u0939\u094b\u0924\u0947.&nbsp;\u0939\u093e \u0906\u091c\u093e\u0930 \u0939\u0933\u0942\u0939\u0933\u0942 \u0935\u093e\u0922\u0923\u093e\u0930\u093e \u0906\u0923\u093f \u092a\u0942\u0930\u094d\u0923\u092a\u0923\u0947 \u092c\u0930\u093e \u0928 \u0939\u094b\u0923\u093e\u0930\u093e \u0905\u0938\u0932\u093e \u0924\u0930\u0940 \u092f\u094b\u0917\u094d\u092f \u0909\u092a\u091a\u093e\u0930\u093e\u0902\u0928\u0940 \u0930\u0941\u0917\u094d\u0923\u093e\u091a\u0947 \u0906\u092f\u0941\u0937\u094d\u092f \u0906\u0923\u093f \u091c\u0940\u0935\u0928\u092e\u093e\u0928 \u0938\u0941\u0927\u093e\u0930\u0924\u093e \u092f\u0947\u0924\u0947.&nbsp;\u0916\u0942\u092a \u0927\u0942\u092e\u094d\u0930\u092a\u093e\u0928 \u0915\u0930\u0923\u093e\u0930\u0947, \u0924\u0938\u0947\u091a \u091a\u0941\u0932\u0940\u091a\u094d\u092f\u093e \u0927\u0942\u0930\u093e\u0924 \u0915\u093e\u092e \u0915\u0930\u0923\u093e\u0931\u094d\u092f\u093e \u0938\u094d\u0924\u094d\u0930\u093f\u092f\u093e\u0902\u0928\u093e \u0906\u0923\u093f \u091c\u093e\u0938\u094d\u0924 \u0939\u0935\u093e-\u092a\u094d\u0930\u0926\u0942\u0937\u0923\u093e\u0924 \u0930\u093e\u0939\u0923\u093e\u0931\u094d\u092f\u093e \u0936\u0939\u0930\u0940 \u0915\u093f\u0902\u0935\u093e \u0916\u093e\u0923 \u0915\u093e\u092e\u093e\u0917\u093e\u0930\u093e\u0928\u093e &nbsp;\u0939\u093e \u0935\u093f\u0915\u093e\u0930 \u0939\u094b\u0924\u094b. COPD \u092e\u0927\u094d\u092f\u0947 \u0926\u094b\u0928 \u092a\u094d\u0930\u092e\u0941\u0916 \u092a\u094d\u0930\u0915\u093e\u0930 \u092f\u0947\u0924\u093e\u0924:<\/p>\n\n\n\n<h5 class=\"wp-block-heading\"><strong>\u0915\u094d\u0930\u0949\u0928\u093f\u0915\u00a0<\/strong>\u092c\u094d\u0930\u0949\u0902\u0915\u0940\u091f\u093f\u0938\u00a0(Chronic Bronchitis)<\/h5>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u092f\u093e\u0924 \u0936\u094d\u0935\u0938\u0928\u0928\u0932\u093f\u0915\u093e\u0902\u092e\u0927\u094d\u092f\u0947 \u0938\u0942\u091c \u0935 \u091c\u093e\u0938\u094d\u0924 \u0915\u092b \u0924\u092f\u093e\u0930 \u0939\u094b\u0924\u094b.&nbsp;\u0926\u093f\u0935\u0938\u093e\u0924\u0942\u0928 \u0915\u093f\u092e\u093e\u0928 3 \u092e\u0939\u093f\u0928\u0947, \u0938\u0932\u0917 2 \u0935\u0930\u094d\u0937\u0947 \u0916\u094b\u0915\u0932\u093e \u0935 \u0915\u092b \u0905\u0938\u0947\u0932 \u0924\u0930 \u0939\u093e \u092a\u094d\u0930\u0915\u093e\u0930&nbsp;\u0906\u0939\u0947 \u0905\u0938\u0947 \u0938\u092e\u091c\u093e\u0935\u0947.<\/p>\n\n\n\n<h5 class=\"wp-block-heading\">\u0907\u092e\u094d\u092b\u093f\u0938\u0940\u092e\u093e (Emphysema)<\/h5>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u092f\u093e \u092a\u094d\u0930\u0915\u093e\u0930\u093e\u0924 \u092b\u0941\u092b\u094d\u092b\u0941\u0938\u093e\u0924\u0940\u0932 \u0938\u0942\u0915\u094d\u0937\u094d\u092e \u0938\u0942\u0915\u094d\u0937\u094d\u092e \u0935\u093e\u092f\u0941\u0915\u094b\u0937 &nbsp;(alveoli) \u092b\u093e\u091f\u0924\u093e\u0924 \u0906\u0923\u093f \u0924\u094d\u092f\u093e\u0902\u091a\u0940 \u0932\u0935\u091a\u093f\u0915\u0924\u093e \u0915\u092e\u0940 \u0939\u094b\u0924\u0947.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0924\u094d\u092f\u093e\u092e\u0941\u0933\u0947 \u0936\u094d\u0935\u0938\u0928\u093e\u091a\u093e \u0915\u093e\u0930\u094d\u092f\u0915\u094d\u0937\u092e \u092d\u093e\u0917 \u0915\u092e\u0940 \u0939\u094b\u0924\u094b.<\/p>\n\n\n\n<h5 class=\"wp-block-heading\"><em>\u092e\u0941\u0916\u094d\u092f\u00a0<\/em>\u0915\u093e\u0930\u0923\u0947<\/h5>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>\u0927\u0942\u092e\u094d\u0930\u092a\u093e\u0928 \u092a\u094d\u0930\u092e\u0941\u0916\u00a0\u0915\u093e\u0930\u0923; \u0926\u0940\u0930\u094d\u0918\u0915\u093e\u0933 \u0927\u0942\u0930 \u0936\u094d\u0935\u093e\u0938\u093e\u0935\u093e\u091f\u0947 \u0917\u0947\u0932\u094d\u092f\u093e\u0928\u0947 \u092b\u0941\u092b\u094d\u092b\u0941\u0938\u093e\u091a\u0947 \u0928\u0941\u0915\u0938\u093e\u0928 \u0939\u094b\u0924\u0947.<\/li>\n\n\n\n<li>\u092a\u094d\u0930\u0926\u0942\u0937\u0923\u00a0\u0935\u00a0\u0927\u0942\u0930 \u0914\u0926\u094d\u092f\u094b\u0917\u093f\u0915\u00a0\u0927\u0942\u0930, \u0927\u0942\u0933, \u0927\u093e\u0928\u094d\u092f\/\u0932\u093e\u0915\u0942\u0921\/\u0917\u094b\u0935\u0931\u094d\u092f\u093e\u0902\u091a\u093e \u0927\u0942\u0930.<\/li>\n\n\n\n<li>\u0918\u0930\u0917\u0941\u0924\u0940\u00a0\u0907\u0902\u0927\u0928\u093e\u091a\u093e\u00a0\u0927\u0942\u0930 \u0917\u094d\u0930\u093e\u092e\u0940\u0923\u00a0\u092d\u093e\u0917\u093e\u0924\u0940\u0932\u00a0\u0938\u094d\u0935\u092f\u0902\u092a\u093e\u0915\u093e\u091a\u094d\u092f\u093e\u00a0\u0927\u0941\u0930\u093e\u092e\u0941\u0933\u0947\u00a0\u0938\u094d\u0924\u094d\u0930\u093f\u092f\u093e\u0902\u092e\u0927\u094d\u092f\u0947\u00a0\u091c\u093e\u0938\u094d\u0924\u00a0\u092a\u094d\u0930\u092e\u093e\u0923.<\/li>\n\n\n\n<li>\u0905\u0928\u0941\u0935\u0902\u0936\u093f\u0915\u0924\u093e\u00a0(Genetic) \u0915\u094d\u0935\u091a\u093f\u0924, \u0909\u0926\u093e. \u03b1-1\u00a0antitrypsin deficiency.<\/li>\n\n\n\n<li>\u0935\u093e\u0930\u0902\u0935\u093e\u0930\u00a0\u0936\u094d\u0935\u0938\u0928\u00a0\u0938\u0902\u0915\u094d\u0930\u092e\u0923 \u092c\u093e\u0932\u092a\u0923\u093e\u0924\u0940\u0932\u00a0\u0915\u093f\u0902\u0935\u093e\u00a0\u092a\u094d\u0930\u094c\u0922\u00a0\u0935\u092f\u093e\u0924\u0940\u0932\u00a0\u092a\u0941\u0928\u0903\u092a\u0941\u0928\u094d\u0939\u093e\u00a0\u0939\u094b\u0923\u093e\u0930\u0947\u00a0\u0938\u0902\u0915\u094d\u0930\u092e\u0923.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h5 class=\"wp-block-heading\">\u0932\u0915\u094d\u0937\u0923\u0947<\/h5>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>\u0938\u0924\u0924 \u0916\u094b\u0915\u0932\u093e, \u0935\u093f\u0936\u0947\u0937\u0924\u0903 \u0938\u0915\u093e\u0933\u0940<\/li>\n\n\n\n<li>\u092a\u093e\u0902\u0922\u0930\u093e \u0915\u093f\u0902\u0935\u093e \u092a\u093f\u0935\u0933\u0938\u0930 \u0915\u092b<\/li>\n\n\n\n<li>\u0936\u094d\u0935\u093e\u0938 \u0918\u0947\u0923\u094d\u092f\u093e\u0938 \u0924\u094d\u0930\u093e\u0938 (\u0938\u0941\u0930\u0941\u0935\u093e\u0924\u0940\u0932\u093e \u0936\u094d\u0930\u092e\u093e\u0928\u0902\u0924\u0930, \u0928\u0902\u0924\u0930 \u0935\u093f\u0936\u094d\u0930\u093e\u0902\u0924\u0940\u0924\u0939\u0940)<\/li>\n\n\n\n<li>\u091b\u093e\u0924\u0940\u0924 \u0906\u0935\u093e\u091c, \u0918\u0930\u0918\u0930 (wheezing)<\/li>\n\n\n\n<li>\u0925\u0915\u0935\u093e, \u0935\u091c\u0928 \u0915\u092e\u0940 \u0939\u094b\u0923\u0947<\/li>\n\n\n\n<li>\u0935\u093e\u0930\u0902\u0935\u093e\u0930 \u091b\u093e\u0924\u0940\u0924 \u0938\u0902\u0938\u0930\u094d\u0917<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h5 class=\"wp-block-heading\">\u0930\u094b\u0917 \u0928\u093f\u0926\u093e\u0928\u00a0(Diagnosis)<\/h5>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>\u0930\u0941\u0917\u094d\u0923\u093e\u091a\u0940 \u092e\u093e\u0939\u093f\u0924\u0940 \u092a\u0942\u0930\u094d\u0935\u0947\u0924\u0940\u0939\u093e\u0938 \u0935 \u0936\u093e\u0930\u0940\u0930\u093f\u0915 \u0924\u092a\u093e\u0938\u0923\u0940<\/li>\n\n\n\n<li>\u0938\u094d\u092a\u093e\u092f\u0930\u094b\u092e\u0947\u091f\u094d\u0930\u0940 (Spirometry) \u2014 \u0936\u094d\u0935\u0938\u0928\u0915\u094d\u0937\u092e\u0924\u093e \u0924\u092a\u093e\u0938\u0923\u094d\u092f\u093e\u0938\u093e\u0920\u0940 \u092e\u0939\u0924\u094d\u0924\u094d\u0935\u093e\u091a\u0940 \u091a\u093e\u091a\u0923\u0940.\u00a0FEV\u2081\/FVC &lt; 0.7 \u092e\u094d\u0939\u0923\u091c\u0947 COPD \u0938\u0942\u091a\u093f\u0924 \u0915\u0930\u0924\u0947.<\/li>\n\n\n\n<li>\u091b\u093e\u0924\u0940\u091a\u093e \u090f\u0915\u094d\u0938-\u0930\u0947 \/ \u0938\u0940\u091f\u0940 \u0938\u094d\u0915\u0945\u0928 \u2014 \u092b\u0941\u092b\u094d\u092b\u0941\u0938\u093e\u0902\u0924\u0940\u0932 \u092c\u0926\u0932 \u092a\u093e\u0939\u0923\u094d\u092f\u093e\u0938\u093e\u0920\u0940.<\/li>\n\n\n\n<li>\u0911\u0915\u094d\u0938\u093f\u091c\u0928 \u0938\u0902\u0924\u0943\u092a\u094d\u0924\u0940 (SpO\u2082) \u2014\u00a0\u0915\u092e\u0940\u00a0\u091d\u093e\u0932\u094d\u092f\u093e\u0938\u00a0\u0917\u0902\u092d\u0940\u0930\u0924\u093e\u00a0\u0915\u0933\u0924\u0947.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h5 class=\"wp-block-heading\">\u0909\u092a\u091a\u093e\u0930<\/h5>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>\u0927\u0942\u092e\u094d\u0930\u092a\u093e\u0928\u00a0\u092a\u0942\u0930\u094d\u0923\u092a\u0923\u0947\u00a0\u092c\u0902\u0926\u00a0\u0915\u0930\u0923\u0947\u00a0(Smoking cessation)\u00a0\u0939\u093e \u0938\u0930\u094d\u0935\u093e\u0924 \u092a\u094d\u0930\u092d\u093e\u0935\u0940 \u0906\u0923\u093f \u0906\u0935\u0936\u094d\u092f\u0915 \u0909\u092a\u093e\u092f.\u00a0\u0907\u0924\u0930 \u0915\u0930\u0923\u0947 \u0905\u0938\u0924\u0940\u0932 \u0924\u0930 \u0924\u094d\u092f\u093e\u091a\u0947 \u0928\u093f\u0930\u093e\u0915\u0930\u0923 \u0915\u0930\u0923\u0947 \u0906\u0935\u0936\u094d\u092f\u0915 \u0906\u0939\u0947 (\u0909\u0926\u093e: \u091a\u0941\u0932\u0940 \u0910\u0935\u091c\u0940 \u0917\u0945\u0938 \u0935\u0930 \u0938\u094d\u0935\u092f\u0902\u092a\u093e\u0915, \u0939\u0935\u093e-\u092a\u094d\u0930\u0926\u0942\u0937\u0923 \u0915\u092e\u0940 \u0915\u0930\u0923\u0947)<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h5 class=\"wp-block-heading\">\u0914\u0937\u0927\u094b\u092a\u091a\u093e\u0930&nbsp;(Medications)<\/h5>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0926\u092e\u093e \u0935\u093f\u0915\u093e\u0930\u093e\u091a\u0940 \u0914\u0937\u0927\u0947 \u092f\u093e\u0924 \u0909\u092a\u092f\u094b\u0917\u0940 \u0906\u0939\u0947\u0924.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table class=\"has-fixed-layout\"><tbody><tr><td><strong>\u0914\u0937\u0927 \u092a\u094d\u0930\u0915\u093e\u0930<\/strong><strong><\/strong><\/td><td><strong>\u0909\u0926\u093e\u0939\u0930\u0923\u0947<\/strong><strong><\/strong><\/td><td><strong>\u0909\u092a\u092f\u094b\u0917<\/strong><strong><\/strong><\/td><\/tr><tr><td>Bronchodilators (\u0936\u094d\u0935\u0938\u0928\u0928\u0932\u093f\u0915\u093e \u0938\u0947\u0932 \u092e\u094b\u0915\u0933\u0940 \u0915\u0930\u0923\u093e\u0930\u0940 \u0914\u0937\u0927\u0947)<\/td><td>Salbutamol, Formoterol, Tiotropium<\/td><td>\u0936\u094d\u0935\u093e\u0938 \u0918\u0947\u0923\u0947 \u0938\u094b\u092a\u0947 \u0915\u0930\u0924\u093e\u0924<\/td><\/tr><tr><td>Inhaled Corticosteroids (\u0938\u0942\u091c \u0915\u092e\u0940 \u0915\u0930\u0923\u093e\u0930\u0940 \u0914\u0937\u0927\u0947)<\/td><td>Budesonide, Fluticasone<\/td><td>\u0938\u0942\u091c \u0915\u092e\u0940 \u0915\u0930\u0924\u093e\u0924<\/td><\/tr><tr><td>Combination Inhalers&nbsp;(\u0935\u0930\u0940\u0932 \u0926\u094b\u0928\u094d\u0939\u0940 \u0938\u0902\u092f\u0941\u0915\u094d\u0924)<\/td><td>Formoterol + Budesonide<\/td><td>\u0926\u0940\u0930\u094d\u0918\u0915\u093e\u0932\u0940\u0928 \u0928\u093f\u092f\u0902\u0924\u094d\u0930\u0923\u093e\u0938\u093e\u0920\u0940<\/td><\/tr><tr><td>Mucolytics&nbsp;(\u0915\u092b \u092a\u093e\u0924\u0933 &nbsp;\u0915\u0930\u0923\u093e\u0930\u0940)<\/td><td>Ambroxol, cetylcysteine<\/td><td>\u0915\u092b \u092a\u093e\u0924\u0933 \u0915\u0930\u0924\u093e\u0924<\/td><\/tr><tr><td>Antibiotics<\/td><td>&nbsp;<\/td><td>\u0938\u0902\u0938\u0930\u094d\u0917 \u091d\u093e\u0932\u094d\u092f\u093e\u0938 \u0926\u093f\u0932\u0940 \u091c\u093e\u0924\u093e\u0924<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<h5 class=\"wp-block-heading\">\u0914\u0937\u0927 \u0926\u0947\u0923\u094d\u092f\u093e\u091a\u0940 \u0938\u093e\u0927\u0928\u0947<\/h5>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>\u0926\u092e\u094d\u092f\u093e\u0938\u093e\u0920\u0940 \u091c\u0940 \u0938\u093e\u0927\u0928 \u090f\u0935\u092a\u0930\u0924\u093e\u0924 \u0924\u0940\u091a \u092f\u093e\u0924 \u0909\u092a\u092f\u094b\u0917\u0940 \u0905\u0938\u0924\u093e\u0924.<\/li>\n\n\n\n<li>\u092f\u093e\u0936\u093f\u0935\u093e\u092f \u00a0\u0930\u0915\u094d\u0924\u093e\u0924\u0940\u0932 \u0911\u0915\u094d\u0938\u093f\u091c\u0928 \u0915\u092e\u0940 \u0905\u0938\u0932\u094d\u092f\u093e\u0938 \u0926\u0940\u0930\u094d\u0918\u0915\u093e\u0933 \u0911\u0915\u094d\u0938\u093f\u091c\u0928 \u0926\u093f\u0932\u093e \u091c\u093e\u0924\u094b.\u00a0\u0918\u0930\u0917\u0941\u0924\u0940 \u0911\u0915\u094d\u0938\u093f\u091c\u0928 (home oxygen concentrator) \u0915\u093e\u0939\u0940 \u0930\u0941\u0917\u094d\u0923\u093e\u0902\u0928\u093e \u0906\u0935\u0936\u094d\u092f\u0915 \u0905\u0938\u0924\u094b.<\/li>\n\n\n\n<li>\u0936\u094d\u0935\u0938\u0928\u00a0\u0935\u094d\u092f\u093e\u092f\u093e\u092e\u00a0(Breathing exercises)\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li>\u092a\u094b\u091f\u093e\u0935\u0930 \u0939\u093e\u0924 \u0920\u0947\u0935\u0942\u0928 \u0916\u094b\u0932 \u0936\u094d\u0935\u093e\u0938 \u0918\u0947\u0923\u0947.<\/li>\n\n\n\n<li>\u0939\u0933\u0942 \u0936\u094d\u0935\u093e\u0938 \u0918\u0947\u090a\u0928 \u0913\u0920\u093e\u0902\u092e\u0927\u0942\u0928 \u0938\u094b\u0921\u0923\u0947.<\/li>\n<\/ol>\n<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0939\u0947 \u0935\u094d\u092f\u093e\u092f\u093e\u092e \u0936\u094d\u0935\u0938\u0928 \u0938\u0941\u0927\u093e\u0930\u0924\u093e\u0924 \u0935 \u0926\u092e \u0915\u092e\u0940 \u0915\u0930\u0924\u093e\u0924.<\/p>\n\n\n\n<h5 class=\"wp-block-heading\">\u0932\u0938\u0940\u0915\u0930\u0923\u00a0(Vaccination)<\/h5>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>\u092b\u094d\u0932\u0942 \u0932\u0938 (Influenza vaccine)<\/li>\n\n\n\n<li>\u0928\u094d\u092f\u0942\u092e\u094b\u0915\u0949\u0915\u094d\u0915\u0932 \u0932\u0938 (Pneumococcal vaccine)<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u092f\u093e \u0932\u0938\u0940 \u0938\u0902\u0938\u0930\u094d\u0917 \u091f\u093e\u0933\u0923\u094d\u092f\u093e\u0938\u093e\u0920\u0940 \u092e\u0939\u0924\u094d\u0924\u094d\u0935\u093e\u091a\u094d\u092f\u093e \u0906\u0939\u0947\u0924.<\/p>\n\n\n\n<h5 class=\"wp-block-heading\">\u0917\u0941\u0902\u0924\u093e\u0917\u0941\u0902\u0924 (Complications)<\/h5>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>\u0935\u093e\u0930\u0902\u0935\u093e\u0930 \u092b\u0941\u092b\u094d\u092b\u0941\u0938\u093e\u0902\u091a\u0947 \u0938\u0902\u0915\u094d\u0930\u092e\u0923<\/li>\n\n\n\n<li>\u0936\u094d\u0935\u0938\u0928 \u0905\u092a\u092f\u0936 (Respiratory failure)<\/li>\n\n\n\n<li>\u092b\u0941\u092b\u094d\u092b\u0941\u0938 \u0909\u091a\u094d\u091a\u0926\u093e\u092c (Pulmonary hypertension)<\/li>\n\n\n\n<li>\u0909\u091c\u0935\u094d\u092f\u093e \u0939\u0943\u0926\u092f\u093e\u0935\u0930 \u0924\u093e\u0923 (Cor pulmonale)<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h5 class=\"wp-block-heading\">\u092a\u094d\u0930\u0924\u093f\u092c\u0902\u0927\u00a0(Prevention)<\/h5>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>\u0927\u0942\u092e\u094d\u0930\u092a\u093e\u0928 \u092a\u0942\u0930\u094d\u0923\u0924\u0903 \u091f\u093e\u0933\u093e<\/li>\n\n\n\n<li>\u0927\u0942\u0930, \u0927\u0942\u0933, \u092a\u094d\u0930\u0926\u0942\u0937\u0923\u093e\u092a\u093e\u0938\u0942\u0928 \u0938\u0902\u0930\u0915\u094d\u0937\u0923<\/li>\n\n\n\n<li>\u0938\u094d\u0935\u091a\u094d\u091b\u00a0\u0938\u094d\u0935\u092f\u0902\u092a\u093e\u0915\u00a0\u0907\u0902\u0927\u0928\u00a0\u0935\u093e\u092a\u0930\u093e<\/li>\n\n\n\n<li>\u0928\u093f\u092f\u092e\u093f\u0924\u00a0\u0935\u094d\u092f\u093e\u092f\u093e\u092e\u00a0\u0935\u00a0\u0938\u0902\u0924\u0941\u0932\u093f\u0924\u00a0\u0906\u0939\u093e\u0930<\/li>\n\n\n\n<li>\u0932\u0938\u0940\u0915\u0930\u0923\u00a0\u0935\u0947\u0933\u0947\u0935\u0930\u00a0\u0918\u094d\u092f\u093e<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h5 class=\"wp-block-heading\">\u0938\u093e\u0930\u093e\u0902\u0936<\/h5>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">COPD \u0939\u093e \u0939\u0933\u0942\u0939\u0933\u0942 \u0935\u093e\u0922\u0923\u093e\u0930\u093e \u092a\u0930\u0902\u0924\u0941 \u0928\u093f\u092f\u0902\u0924\u094d\u0930\u093f\u0924 \u0920\u0947\u0935\u0924\u093e \u092f\u0947\u0923\u093e\u0930\u093e \u0906\u091c\u093e\u0930 \u0906\u0939\u0947.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0935\u0947\u0933\u0947\u0935\u0930 \u0928\u093f\u0926\u093e\u0928, \u092f\u094b\u0917\u094d\u092f \u0907\u0928\u0939\u0947\u0932\u0930 \u0935\u093e\u092a\u0930, \u0927\u0942\u092e\u094d\u0930\u092a\u093e\u0928 \u092c\u0902\u0926 \u0915\u0930\u0923\u0947 \u0906\u0923\u093f \u0928\u093f\u092f\u092e\u093f\u0924 \u0924\u092a\u093e\u0938\u0923\u0940 \u092f\u093e\u0902\u092e\u0941\u0933\u0947 \u0930\u0941\u0917\u094d\u0923\u093e\u091a\u0947 \u0906\u092f\u0941\u0937\u094d\u092f \u0935 \u091c\u0940\u0935\u0928\u092e\u093e\u0928 \u0926\u094b\u0928\u094d\u0939\u0940 \u0938\u0941\u0927\u093e\u0930\u0924\u0947.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0936\u094d\u0935\u0938\u0928\u0938\u0902\u0938\u094d\u0925\u0947\u091a\u0947 \u0906\u091c\u093e\u0930 \u0926\u0940\u0930\u094d\u0918\u0915\u093e\u0932\u0940\u0928 \u0936\u094d\u0935\u0938\u0928\u092e\u093e\u0930\u094d\u0917 \u0905\u0935\u0930\u094b\u0927\u0915 \u0935\u093f\u0915\u093e\u0930 (Chronic Obstructive Pulmonary Disease-COPD) COPD \u092e\u094d\u0939\u0923\u091c\u0947 \u092b\u0941\u092b\u094d\u092b\u0941\u0938\u093e\u0902\u091a\u093e \u0905\u0938\u093e \u0926\u0940\u0930\u094d\u0918\u0915\u093e\u0932\u0940\u0928 \u0906\u091c\u093e\u0930 \u091c\u094d\u092f\u093e\u0924 \u0936\u094d\u0935\u0938\u0928\u0928\u0932\u093f\u0915\u093e (airways) \u0906\u0923\u093f \u092b\u0941\u092b\u094d\u092b\u0941\u0938\u093e\u0924\u0940\u0932 \u0935\u093e\u092f\u0941\u0915\u094b\u0937 (alveoli) \u0928\u0941\u0915\u0938\u093e\u0928\u0917\u094d\u0930\u0938\u094d\u0924 \u0939\u094b\u0924\u093e\u0924.&nbsp;\u092f\u093e \u0935\u093f\u0915\u093e\u0930\u093e\u092e\u0941\u0933\u0947 \u0936\u094d\u0935\u0938\u0928\u092e\u093e\u0930\u094d\u0917 \u0915\u093e\u092f\u092e\u091a\u0947 \u0905\u0930\u0941\u0902\u0926 \u0939\u094b\u0924\u093e\u0924 \u0935 \u0936\u094d\u0935\u093e\u0938 \u0918\u0947\u0923\u0947-\u0938\u094b\u0921\u0923\u0947 \u0905\u0935\u0918\u0921 \u0939\u094b\u0924\u0947.&nbsp;\u0939\u093e \u0906\u091c\u093e\u0930 \u0939\u0933\u0942\u0939\u0933\u0942 \u0935\u093e\u0922\u0923\u093e\u0930\u093e \u0906\u0923\u093f \u092a\u0942\u0930\u094d\u0923\u092a\u0923\u0947 \u092c\u0930\u093e \u0928 \u0939\u094b\u0923\u093e\u0930\u093e \u0905\u0938\u0932\u093e \u0924\u0930\u0940 \u092f\u094b\u0917\u094d\u092f \u0909\u092a\u091a\u093e\u0930\u093e\u0902\u0928\u0940 \u0930\u0941\u0917\u094d\u0923\u093e\u091a\u0947 \u0906\u092f\u0941\u0937\u094d\u092f \u0906\u0923\u093f \u091c\u0940\u0935\u0928\u092e\u093e\u0928 \u0938\u0941\u0927\u093e\u0930\u0924\u093e \u092f\u0947\u0924\u0947.&nbsp;\u0916\u0942\u092a \u0927\u0942\u092e\u094d\u0930\u092a\u093e\u0928 \u0915\u0930\u0923\u093e\u0930\u0947, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-2496","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arogyavidya.net\/arogyavidya\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2496","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/arogyavidya.net\/arogyavidya\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/arogyavidya.net\/arogyavidya\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arogyavidya.net\/arogyavidya\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arogyavidya.net\/arogyavidya\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2496"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/arogyavidya.net\/arogyavidya\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2496\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2501,"href":"https:\/\/arogyavidya.net\/arogyavidya\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2496\/revisions\/2501"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arogyavidya.net\/arogyavidya\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2496"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}